Αυτά είναι τα ιστορικά κειμήλια που επιστρέφουν στην Ελλάδα – Μητσοτάκης και Ράντεφ στη Θεσσαλονίκη
Στη Θεσσαλονίκη η ιστορική παράδοση-παραλαβή – «Τα μνημεία δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου», τόνισε ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Μια σημαντική σελίδα στην πολιτιστική συνεργασία Ελλάδας και Βουλγαρίας γράφτηκε το πρωί του Σαββάτου 3/10 στη Θεσσαλονίκη, με την παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη και του πρωθυπουργού της Βουλγαρίας Rumen Radev στην τελετή υπογραφής του πρωτοκόλλου για την παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων.
Η συμφωνία προβλέπει την επιστροφή στην Ελλάδα 48 ιστορικών κειμηλίων, τα οποία είχαν μεταφερθεί στη Βουλγαρία το 1917, κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Πρόκειται για αντικείμενα που προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.
Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα που έχουν ταυτοποιηθεί ως ανήκοντα στον Τσάρο Σαμουήλ, καθώς και το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό που βρέθηκε στις τέσσερις σαρκοφάγους της Βασιλικής του Αγίου Αχίλλειου στη Μικρή Πρέσπα.
«Γυρίζουν στην πατρίδα 48 αντικείμενα»
Στην ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για μια διαδικασία που ξεπερνά τα όρια μιας απλής πολιτιστικής ανταλλαγής.
«Ο επαναπατρισμός σπουδαίων κειμηλίων της συλλογικής μνήμης, σε Ελλάδα και Βουλγαρία, μετατρέπει τις δύσκολες στιγμές του παρελθόντος σε “γέφυρες” ενός κοινού μέλλοντος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως σημείωσε, στην Ελλάδα επιστρέφουν 48 αντικείμενα «ανεκτίμητης πολιτιστικής, πνευματικής, αλλά και συναισθηματικής αξίας», μεταξύ των οποίων ιερές εικόνες, σταυροί, άμφια, λειψανοθήκες και ο Επισκοπικός Θρόνος.
Τα κειμήλια θα φιλοξενηθούν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου 2026 και στη συνέχεια θα επιστρέψουν στις ιστορικές τους εστίες, στις μονές και στη Μητρόπολη από τις οποίες προέρχονται.
Στη Βουλγαρία τα λείψανα του Τσάρου Σαμουήλ
Στο πλαίσιο της ίδιας συμφωνίας, η Ελλάδα παραδίδει στη Βουλγαρία τα λείψανα που βρέθηκαν στη Βασιλική του Αγίου Αχίλλειου και έχουν ταυτοποιηθεί ως εκείνα του Τσάρου Σαμουήλ της Βουλγαρίας.
Μαζί με τα λείψανα παραδίδεται και το ανθρωπολογικό υλικό που βρέθηκε στις τέσσερις σαρκοφάγους της βασιλικής. Το υλικό φυλασσόταν τα τελευταία χρόνια στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη.
Η συμφωνία αποτελεί αποτέλεσμα πολυετών διαπραγματεύσεων, ενώ οι δύο χώρες έχουν συμφωνήσει να συνεχίσουν τις συζητήσεις για αντικείμενα ιστορικού ενδιαφέροντος που δεν περιλαμβάνονται στην παρούσα συμφωνία.
«Οι λαοί μας συνυπάρχουν εδώ και 15 αιώνες»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε, τέλος, στις σχέσεις Ελλάδας και Βουλγαρίας, σημειώνοντας ότι οι δύο λαοί έχουν συνυπάρξει στην περιοχή για περισσότερους από 15 αιώνες.
Όπως ανέφερε, παρά τις συγκρούσεις και τις δύσκολες περιόδους του παρελθόντος, οι δύο χώρες μπορούν να οικοδομήσουν τη συνεργασία τους στη βάση όσων τις ενώνουν.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη σημερινή συμφωνία «πρώτο βήμα» για ακόμη στενότερη συνεργασία σε τομείς όπως το εμπόριο, η ενέργεια, ο τουρισμός, το περιβάλλον, η διαχείριση των υδάτων και ο πολιτισμός.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, παρουσία των πρωθυπουργών των δύο χωρών. Η πραγματοποίησή της είχε προγραμματιστεί επισήμως από την ελληνική κυβέρνηση για τις 3 Οκτωβρίου.